Centralne Obserwatorium Geofizyczne w Belsku Dużym, w czwartek 25 września 2025 roku obchodziło jubileusz 60-lecia powstania!
Z tej okazji odbyło się nadzwyczajne 290. posiedzenie Rady Naukowej Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk. Wzięli w niej udział m.in. Przewodniczacy Rady Naukowej Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk – prof. Marek Lewandowski, Dyrektor Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk – prof. dr hab. Marek Rowiński, Zastępca Dyrektora ds. Naukowych – dr hab. Rafał Junosza-Szaniawski, a także Zastępca Dyrektora ds. Administracyjnych i Rozwoju – Tadeusz Latała. Obecni byli również naukowcy, a także pracownicy Centralnego Obserwatorium Geofizycznego w Belsku Dużym na czele z Kierownikiem – mgr. inż. Radosławem Kiragą.
Po oficjalnym rozpoczęciu głos zabrali zaproszeni goście. Samorząd Gminy Belsk Duży tego dnia reprezentowali: Wójt – Władysław Piątkowski oraz Sekretarz – Renata Ostatek. Pogratulowali oni belskiemu Obserwatorium przepięknego jubileuszu oraz wręczyli symboliczny czek finansowy.
Chwilę później odbyły się prezentacje. O historii Centralnego Obserwatorium Geofizycznego w Belsku Dużym opowiadał dr Jan Reda. Jak można było się dowiedzieć, po II wojnie światowej pojawiła się potrzeba stworzenia w Polsce nowoczesnej, centralnej placówki terenowej, która miała zapewnić długie i ciągłe serie pomiarów. Trzeba było również przenieść obserwacje ze Świdra w inne miejsce ze względu na zakłócenia powstaniem linii kolejowych koło Otwocka. Jako lokalizację na tego typu placówkę wybrano właśnie Belsk Duży, ponieważ był to teren rolniczy, oddalony od silnych źródeł antropogenicznych zakłóceń. Z drugiej strony odległość od Warszawy – około 50 kilometrów zapewniała dobry logistyczny kontakt z instytucją macierzystą (Zakładem Geofizyki PAN). Decyzję o budowie podjęło Prezydium Rządu w dniu 28 kwietnia 1956 roku, teren około 10 hektarów na budowę obserwatorium przekazało Ministerstwo Rolnictwa. Dzięki staraniom prof. Stefana Manczarskiego 10 listopada 1965 roku uroczyście otwarto Centralne Obserwatorium Geofizyczne. – Prof. dr Henryk Orkisz po zrekognoskowaniu okolicy Warszawy wytypował jako miejsce nowego Obserwatorium rejon dawnych dóbr Lubomirskich w Belsku pod Grójcem, ok. 65 km na południe od Warszawy. To miejsce, aczkolwiek odleglejsze od Warszawy niż Świder, okazało się bardzo korzystne – mówił swego czasu prof. Tadeusz Olczak.
Wielki wkład w powstanie COG w Belsku Dużyli mieli prof. Tadeusz Olczak (dyrektor ZG PAN 1954 – 1960), prof. Stefan Manczarski (Dyrektor ZG PAN 1960-1969) oraz prof. Jerzy Jankowski (Dyrektor IGF PAN 1974 – 2004). Ci, którzy kształtowali belskie Obserwatorium przez dekady swoją pasją i pracą to m.in.: doc. Jan Słomka (kierownik COG 1962 – 1993), dr Janusz Marianiuk (kierownik COG 2000 – 2006) czy doc. Sylwester Puchalski (Kierownik Laboratorium Fizyki Atmosfery 1975 – 2004).
Tego dnia o fizyce atmosfery opowiadał natomiast dr Artur Szkop, zaś o projekcie GeoBella oraz Kamiennej Ścieżce Czasu rozprawiała prof. Monika Kusiak.
Belskie Obserwatorium bierze udział w wielu sieciach i programach. Są to obserwacje geomagnetyczne, obserwacje areozoli czy obserwacje ozonu stratosferycznego. Prowadzi również zajęcia edukacyjne dla uczniów szkół nie tylko z gminy Belsk Duży, ale także całej Polski.
Na zakończenie władze Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk wręczyli specjalne wyróżnienia dwóm pracownikom Centralnego Obserwatorium Geofizycznego w Belsku Dużym. Statuetki oraz gratulacje odebrali dr Jan Reda oraz dr Piotr Sobolewski.
Obchody jubileuszowe zakończono wspólną fotografią na dziedzińcu obserwatorium.
Gratulujemy Centralnemu Obserwatorium Geofizycznemu w Belsku Dużym pięknego jubileuszu!
